Όχι πως έχω ξεπουληθεί και ασχολούμαι με την επικαιρότητα, αλλά το συγκεκριμένο ζήτημα με αφορά λίγο περισσότερο. Η αλήθεια είναι πως δεν έχω κανά μεγάλο νταλκά με τo IGN, ποιος ασχολείται με δαύτους. Όμως μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Το θέμα με τα επίσημα reviews και τα μεγάλα sites είναι μεγάλο και πρέπει να βάλουμε κάποια πράγματα σε μια σειρά. Δεν με νοιάζει να κράξω τo IGN, το κάνουν άλλοι καλύτερα. Αλλά πρέπει να μιλήσουμε κάποια στιγμή με τα review του IGN κυρίως γιατί από την μια βλέπω άτομα να δικαιολογούν τα αδικαιολόγητα και από την άλλοι να κράζουν στο yolo. Όπως θα έλεγε και ο μέγας φίλοσοφος Αλεξ Πλατς, εδώ χρειάζεται μια ψύχραιμη κριτική.
Πάμε με τα Βασικά: Άλλο Review και Άλλο Γνώμη
Πριν απαντήσουμε γιατί τα reviews του IGN έχουν τα μαύρα τους τα χάλια, πρέπει πρώτα να αναρωτηθούμε για το τι συνιστά ένα σωστό review. Οι περισσότεροι από μας απλώς παίζουμε ένα παιχνίδι και αν μας αρέσει το κρίνουμε θετικά. Αν δεν μας αρέσει, τώρα, το κράζουμε όπου σταθούμε και όπου βρούμε. Αυτά τα πράγματα όμως, δεν είναι reviews είναι γνώμες. Όλοι δικαιούμαστε να έχουμε να γνώμη. Κυριολεκτικά ο boomer gamer σπαμάρει γνώμες εδώ και δύο χρόνια σε αυτό το site. Δεν είναι κακό να έχεις γνώμη και επίσης δεν είναι κακό να την μοιράζεσαι με τους υπόλοιπους.
Κριτική όμως δεν είναι. Ένα Review χρειάζεται επιχειρήματα, τεκμήρια, μια δομημένη σκέψη που υπερβαίνει την υποκειμενική γνώμη. Δεν είναι “αυτό δεν μου άρεσε 0/10”. Είναι, “το παιχνίδι κάνει αυτό, θέλει να κάνει αυτό, τα πετυχαίνει ναι ή όχι και γιατί”. Όταν το εμπεδώσουν αυτό οι reviewers και οι gamers θα πάμε μπροστά σαράντα χρόνια. Το Hate the Game είναι η επιτομής αυτής της αρχής. Μπορείς να μισείς αριστουργήματα, αλλά δεν μπορείς αυτή την γνώμη να την βαφτίσεις κριτική.
Τι πρέπει να έχει μια κριτική;
Οκ, τα βασικά τα ξέρετε. Τα διαβάζετε σε κάθε κριτική που αναφέρουμε. Γραφικά, Optimization, ήχος, σχόλια για την ιστορία και τους χαρακτήρες, ίσως το Voice Acting, και μια ανάλυση του gameplay, της μάχης ή whatever. Σίγουρα, όταν κάνεις κριτική σε ένα παιχνίδι, πρέπει να περιγράψεις το παιχνίδι. Αλλά με ποια κριτήρια κρίνεις όλα αυτά τα πράγματα που πρέπει να κρίνεις; αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο να απαντηθεί. Μερικές φορές καλά γραφικά σημαίνει, φωτορεαλισμός. Άλλες φορές σημαίνει καλό art direction και μοναδική οπτική. Τι κάνει ένα gameplay να είναι engaging ή μια ιστορία ενδιαφέρουσα; Εξαρτάται. Ένα καλό review πρέπει να σημειώνει αυτές τις διαφοροποιήσεις, ώστε να μπορεί να εκφράζει το επιχείρημά του με σαφήνεια.
Πολύ σημαντικό είναι οι προθέσεις που έχει το παιχνίδι. Δεν κρίνουμε ένα παιχνίδι για αυτό που θα θέλαμε να είναι. Το κρίνουμε για αυτό που είναι, για το αν καταφέρνει να κάνει αυτά που θέλει να κάνει. Για παράδειγμα, αν ένα παιχνίδι είναι single-player narrative δεν το θάβουμε γιατί δεν είναι open-world. Αν ένα παιχνίδι θέλει να είναι φιλικό προς τον παίκτη, δεν το θάβουμε γιατί δεν έχει δυσκολία souls-like. Είναι κοντά στη λογική, πως κρίνουμε αυτό που βλέπουμε.
Προσδοκίες, Hype, Double Standards
Η Αγία Τριάδα της Κατραστροφής. Πρώτη μεγάλη παγίδα είναι να υπάρχουν προσδοκίες για το παιχνίδι. Γιατί δεν φτάνει να είσαι καλό παιχνίδι. Πρέπει να είσαι ΤΟΣΟ ΚΑΛΟ όσο νομίζει ο gamer πως θα είσαι. Αν ο gamer περιμένει να δει το νέο Skyrim, πρέπει να είσαι το νέο Skyrim. Δεν πα να βγαίνει ο creative director σου και να φωνάζει “ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ SKYRIM”; Η προσδοκία είναι εκεί και αλίμονο αν δεν κάνεις όλα όσα είχε κάνει το Skyrim.
Αν τώρα, η προσδοκία έχει φτάσει σε όρια hype, εκεί την έβαψες. Πλέον δεν έχεις να φτάσεις μια προσοδκία, πρέπει να φτάσεις μια μη ρεαλιστική προσδοκία. Άιντε τώρα να πείσεις τον gamer πως το παιχνίδι σου δεν είναι ο Μεσσίας. Κανένα παιχνίδι που έχτισε hype δεν τα κατάφερε απέναντί του. Ναι, ακόμη και το Crimson Desert. Αν απουσίαζε το hype, πιστεύω πως θα είχε ακόμη καλύτερη αποδοχή, κυρίως γιατί ακόμη και ο κόσμος που δεν του άρεσε θα εστίαζε στα καλά του στοιχεία, και όχι στις υποσχέσεις.
Κάτι που με φέρνει στα Double Standards. Έχω ξαναγράψει για αυτό εδώ. Αλλά θα τα ξαναπώ. Δεν μπορείς να έχεις double standards. Δεν μπορείς να γράφεις κριτική και να είσαι “Με λένε Ρίζο κι όπως θέλω τα γυρίζω”. Αν είσαι gamer, οκ, αλλά αν είσαι reviewer πλήττεται η αξιοπιστία σου. Δεν μπορείς να λες, “το παιχνίδι είναι χάλια γιατί είναι πολύ μεγάλο” και μετά να δίνεις 10/10 σε παιχνίδι που είναι μεγαλύτερο. Δεν γίνεται να έχεις και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο – τουλάχιστον χωρίς καλά επιχειρήματα. Από τη μιά να κράζεις ΑΑΑ παιχνίδι για το παραμικρό, και στα AA να καταπίνεις αμάσητα κάθε αδυναμία, απλώς και μόνο γιατί είναι ΑΑ.
Context για τα Review
Ναι και το context μετράει. Καταλαβαίνω αν κάποιος είναι πιο χαλαρός σε ένα indie ή ένα AA. Όπως καταλαβαίνω γιατί ο κόσμος είναι πιο απαιτητικός από ΑΑΑ παιχνίδια που έχουν και χρόνο και resources για να είναι καλά. Καταλαβαίνω γιατί τα Live Services είναι κυριολεκτικά ο Βελζεεβούλ της βιομηχανίας και γιατί παιχνίδια σαν το God of War είναι στο Πανθεον. Αλλά να! Παιχνίδια που είναι τίμια και single-player είναι απλώς κακά και υπάρχουν και live services (όπως το Battlefield 6 ή το Arc Raiders) που είναι διαμαντάκια. Ε τι να κάνουμε. Καλό context, αλλά πάντα πρέπει να είμαστε σε επαφή με την πραγματικότητα.
Και φυσικά εννοείται πως δεν αφήνουμε τις προσωπικές μας προτιμήσεις να θολώσουν την κρίση μας. Π.χ εγώ δεν χωνεύω τα soulslike. Δεν τα πάω, ρε αδερφέ, δεν είναι για μένα. Ακόμη κι εγώ όμως μπορώ να πω πως το Elden Ring είναι αριστούργημα. Προφανώς και κάποια πράγματα που θα κάνουμε κριτική, δεν ανήκουν στα αγαπημένα μας είδη. Ακόμη και τότε, σημασία έχει το επιχειρημα που θα παρουσιάσεις, όχι το “προσωπικά δεν μου άρεσε”.
Τα Review της IGN
Και χίλιες λέξεις μετά, το ζουμί της υπόθεσης. Το πρόβλημα που λέτε, για την IGN δεν είναι ούτε πως τα παίρνει, ούτε πως χαντακώνει τα παιχνίδια. Είναι πως οι δικαιολογίες και τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί στα reviews της είναι αστεία. Παρτε για παράδειγμα το τελευταίο review για το Mouse P.I. Ρε φίλε, πόσο στόκος μπορεί να είσαι για να μην καταλαβαίνεις πως είναι παρωδία και να το θάβεις επειδή “έχει πολλά αστεία με τυρί”; ΠΑΡΩΔΙΑ ΕΙΝΑΙ, ΦΥΣΙΚΑ ΘΑ ΕΧΕΙ ΑΣΤΕΙΑ ΜΕ ΤΥΡΙ!
Είμαστε σοβαροί δηλαδή τώρα. Παίζεις ένα βιντεοπαιχνίδι που είναι καρτούν αλλά αυτό που σε πείραξε είναι οτι σκοτώνεις πολλά άτομα. Ναι, αυτό είναι. Σε κάθε άλλο παιχνίδι που σκοτώνεις τάγματα ολόκληρα και είσαι one-man army είναι καλά, αλλά ΤΩΡΑ σε πείραξε. Ποιος κάνει κριτική με αυτά τα επιχειρήματα; Δεν είναι μόνο πως είναι άκυρα. Είναι πως αποτυγχάνουν στα βασικά στοιχεία του review. Δεν γίνεται να γράφεις review χωρίς να κατανοείς τα βασικά στοιχεία του παιχνιδιού.
Το Review για το Crimson Desert
Δεν είναι η πρώτη φορά που το κάνει το IGN. Πριν από το Mouse υπήρχε το Crimson Desert, το οποίο κι αυτό πήρε το εξαράκι του. Οκ, καταλαβαίνω πως η ιστορία είναι μέτρια. Καταλαβαίνω πως ο χειρισμός είναι Παναγιά βοήθα. Αλλά 6; Ένα από τα καλύτερα sandbox παιχνίδια, με επίπεδα immersion από άλλον πλανήτη. Νταξ, κι εγώ ξενερώνω με μέτριες ιστορίες. Μα αν το παιχνίδι δεν εστιάζει εκεί και η αξία του είναι στον κόσμο και το sandbox, δώσε βαθμούς από εκεί. Είναι σαν να λες “το Minecraft δεν έχει ιστορία ας του βάλω 2”. Σοβαρευτείτε και βάλτε κάτω τα κριτήρια, διαβάστε το παιχνίδι και κρίνετέ το από αυτά που κάνει.
Και δεν μένει κάν εκεί. Too much water, το πετσόκομμα του Doom, το IGN απλώς ψάχνει αφορμή για να το κράξουμε. Με επειχειρήματα που δεν βγάζουν νόημα, απόψεις που ξεκάθαρα δεν έχουν καμία βάση, οι δημοσιογράφοι κάθε άλλο παρά δημοσιογραφία κάνουν. Δεν λέω, κι εγώ κράζω. Αλλά 1) δεν τα βαφτίζω reviews και 2) φροντίζω να παίζω το παιχνίδι για να ξέρω για ποιο πράγμα μιλάω.
Επίλογος για το Review
Οκ, και οι gamers δεν πάνε πίσω. Είχα πει κάποια πράγματα όταν έγραφα για το Review Bombing και πόσο δεν βοηθάει την κατάσταση. Αλλά οι gamers είναι gamers. Δεν είναι επαγγελματίες δημοσιογράφοι που πληρώνονται. Δεν είναι οι άνθρωποι που ξέρουν να κρίνουν ένα παιχνίδι αντικειμενικά και αμερόληπτα. Αυτό που κοιτάνε είναι αν τους άρεσε ή όχι. Είναι δικό μας χρέος να μιλήσουμε για τα παιχνίδια, να πούμε τι κάνουν καλά, τι κάνουν κακά και αν αξίζουν στο τέλος της ημέρας. Αν το IGN δεν μπορεί να βγάλει μια σωστή κριτική και να εκτιμήσει 5 πράγματα σωστά, τότε να το κλείσουμε το μαγαζάκι.
Το ίδιο ισχύει παντού. Στη λογοτεχνία, λόγο έχει ο αναγνώστης, αλλά ο βιβλιοκριτικός είναι αυτός που θα κρίνει επαγγελματικά το βιβλίο. Και οι δύο έχουν την δικαιοδοσία και την αρμοδιότητά τους. Αλλά αν αρχίζουν οι βιβλιοκριτικοί να εκθειάζουν βιβλιαράκια του σειρμού και να κράζουν αριστουργήματα, τότε κάτι πάει λάθος. Και το IGN κάνει ακριβώς αυτό.
