“Αν το παιχνίδι είναι επίτηδες κακό, είναι όντως κακό;”. Αυτή η ερώτηση θα μας απασχολήσει σήμερα, που θα θάψουμε χειρότερα κι από Ρώσο παπά το Indika. Θα το πω από την αρχή. Ποτέ ξανά δεν ένιωσα τόσο συγκρουόμενα συναισθήματα για ένα παιχνίδι, όσο για το Indika. Από την μια, το παιχνίδι έχει εξαιρετική ιστορία, καταπληκτικούς διαλόγους και ενδιαφέρουσες ιδέες που θα σε κάνουν να κολλήσεις. Από την άλλη, το παιχνίδι έχει βάλει σκοπό της ζωής του να σου σπάσει τα καλαμπαλίκια, και να το μισήσεις όσο τίποτα.
Τι είναι το Indika;
Το Indika είναι ένα παιχνίδι ΚΥΡΙΩΣ walking simulator. Σε ορισμένα σημεία – αλλά πολύ λίγα – μπορεί να γίνει ένα puzzle traversal. Άλλες φορές το παιχνίδι παίρνει μανιτάρια και γίνεται pixel art platformer. Το Indika είναι ένα παιχνίδι που πραγματικά το gameplay του είναι βαρίδιο και όχι σκοπός. Θέλει να πει μια – ο θεός να την κάνει – ιστορία. Αλλά επειδή πρέπει να έχει και κάτι σαν gameplay, το παιχνίδι σου πετάει κάτι πράγματα τα οποία είναι εντελώς άκυρα. Τέλος πάντων θα γκρινιάξω αργότερα.
Η ιστορία είναι σχετικά απλή. Παίζεις ως την Indika, μια νεαρή καλόγρια σε ένα μοναστήρι κάπου στη Ρωσία. Δεν σε συμπαθεί κανείς και όχι εντελώς άδικα, μιας και ακούς μονίμως την φωνή του διαβόλου στο αυτί σου. Όταν μια μέρα θα σου δώσουν ένα γράμμα να παραδώσεις στον μητροπολίτη, όλα θα πάνε στραβά και θα καταλήξεις να πηγαίνεις μαζί με ένα κατάδικο, τον Ίλυα, σε μια εκκλησία ώστε να γίνει ένα θαύμα για το σηψιασμένο χέρι του. Αυτό είναι. Αν σας φαίνεται υπερβολικά φλατ, δεν έχετε δει τίποτα ακόμη.
Τα καλά του Indika
Ok, το παιχνίδι κάνει αρκετά πράγματα σωστά. Κάποια από αυτά τα κάνει αριστοτεχνικά. Μακάρι να ήταν έτσι κι άλλα παιχνίδια.
Για παράδειγμα το παιχνίδι έχει τρομερούς διαλόγους. Κάθε διάλογος ειναι βαθύς και πραγματεύεται τα προβλήματα της θρησκείας και της εκκλησίας. Ερωτήσεις για την αμαρτία, την ελεύθερη βούληση και την ψυχή εμφανίζονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Και όλα ταιριάζουν με τους χαρακτήρες της Indika και του Ilya. O Διάβολος ειναι απολαυστικός – σχεδόν ο καλύτερος Διάβολος μετά τον Stormare στο Constantine. H ιστορία γενικότερα έχει ενδιαφέρον, καθώς η Indika έχει να αντιμετωπίσει τους εσωτερικούς της δαίμονες και να πάρει αποφάσεις.
Ακόμη και τα pixelated φλασμπακ είναι μοναδικά. Δίνουν ακριβώς το τραγικό παρελθόν της Indika και αποκαλύπτουν γιατί πάει χάλια η ζωή της. Η διαφορά μεταξύ μνήμης – πραγματικότητας ειναι ενδιαφέρουσα στυλιστικά. Από αυτά τα στυλιζαρισμένα, που όντως ειναι έξυπνα και όχι αυτάρεσκα.
Αλλά τα καλά σταματάνε εκεί…
Θέλω να μπείτε λίγο στη θέση μου. Φανταστείτε ένα παιχνίδι. Ένα walking simulator. Οι χαρακτήρες μιλάνε και σας αρέσει τόσο η γραφή όσο και το νόημα από πίσω. Συζητήσεις για τη θρησκεία. Διάλογοι για την ανθρώπινη ψυχή. Συγκρούσεις χαρακτήρων, αλλά παράλληλα μια βαθύτερη σύνδεση. Ένα παιχνίδι που σου μοιάζει βγαλμένο από τα πρωτώλεια του Ντοστογιέφσκι. Και τσουπ, αποφασίζει να σου σπάσει τα νεύρα.
Δεν έχεις ιδέα τι πρέπει να κάνεις
Το πρώτο σπάσιμο ειναι το γεγονός πως το παιχνίδι δεν έχει ξεκάθαρες οδηγίες. Σε βάζει στα σενάρια/επίπεδα/γουατεβερ αλλά δεν σου λέει “κάνε αυτό” ή “το objective ειναι αυτό”. Εκεί ειναι το παιχνίδι βγάλε άκρη. Οκ, ποτέ δεν είναι κάτι εξωφρενικά περίπλοκο για να σου φάει το χρόνο. Αλλά πολλές, ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΕΣ, στιγμές θα καθίσεις σαν χάνος να κοιτάς την οθόνη. Και πάντα ειναι κάποια “κρυφή” λύση η σωστή, κάτι που από ένα σημείο και μετά ειναι αναμενόμενο.
Trial and Error
Θάνατος στα παιχνίδια που ειναι Trial and Error. Πραγματικά όμως. Δεν υπάρχει χειρότερο για μένα, από ένα παιχνίδι που σου λέει προσπάθησε και φάε τα μούτρα σου. Πόσο μάλλον όταν δεν σου λέει και τι πρέπει να κάνεις. Στο τέλος καταλήγεις απλώς να κάνεις “brute force” το παιχνίδι. Δοκίμασε τα πάντα κι ό,τι κάτσει. Το παιχνίδι χάνει την προθετικότητά του και γίνεται μια μηχανική αντίδραση σε αυτό που βλέπεις.
Τεράστιο παράδειγμα το επίπεδο με τα ψάρια. Εκεί υπάρχει ένα platform sequence, όπου ανεβαίνεις σε κάτι γρίλιες που γυρίζουν, ενώ κάτι τσιπούρες πέντε μέτρα προσπαθούν να σε ρίξουν στο κενό. Οι τσιπούρες έχουν κενό σε ορισμένα σημεία, άρα απλώς περνάς από εκεί μέχρι να φτάσεις ας πούμε απέναντι. ΧΑ! Όταν φτάνεις εκεί, το παιχνίδι σε ρίχνει κάτω. Αναρωτιέσαι, δικαίως: “ΑΦΟΥ ΕΦΤΑΣΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΠΙΑΝΕΙ ΤΟ @#$PROMPT;”. Η απάντηση ειναι απλή. Πρέπει να περάσεις άλλες τόσες τσιπούρες μέχρι να “δεχτεί” το παιχνίδι τη λύση. Πώς καταλαβαίνεις; TRIAL AND ERROR!
Suspension of Disbelief
Οκ, σε όλα τα παιχνίδια, πρέπει να υπάρχει ένα επίπεδο “suspension of disbelief”. Για όσους δεν ξέρουν τον όρο είναι το “προσπερνώ πράγματα που δεν βγάζουν νόημα, για να χαρώ την ιστορία”. Όλα τα παιχνίδια το έχουν. Π.χ Στο Max Payne 3 που σκοτώνεις 1200 άτομα ή στο Mouse P.I. For Hire που σκοτώνεις αστυνομικούς. Σαν να κράζεις το GTA V επειδή κουβαλάς ρουκετοβόλο στην τσέπη σου.
Και το Indika έχει αυτό το πράγμα. Αλλά το παιχνίδι μου έσπασε τόσο πολύ τα καλαμπαλίκια, που για πρώτη φορά χάθηκε αυτό το disbelief. Από ένα σημείο και μετά αναρωτιόμουν “Γιατί η Indika περπατάει στις ταράτσες και στα μπαλκόνια; Σε μια εκκλησία θέλει να πάει. ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ; ΤΙ ΔΟΥΛΕΙΑ ΕΧΕΙ ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ; Γιατί είναι τόσο μεγάλα τα ψάρια; Γιατί το κτήριο κάνει τραμπάλα; Πώς μεταφέρει τα σπίτια με τον γερανό; ΠΟΣΑ ΘΕΛΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕ ΤΡΕΛΑΝΕΙ;
Είμαι σίγουρος πως το παιχνίδι ειναι επίτηδες σουρεάλ. Αλλά από ένα σημείο και μετά απλώς νιώθεις λες και έφαγες τα λάθος μανιτάρια.
Το Τέλος του Indika
Το τέλος θέλει ειδική μνεία. Είναι το χειρότερο τέλος σε βιντεοπαιχνίδι. Τέλος. Δεν το βάζω καν για debate. Το τέλος του Firewatch και του Mass Effect 3 ειναι ο Πολίτης Κέιν μπροστά του. Πρώτη φορά τελειώνω παιχνίδι και κάνω κωλοδάχτυλο στην οθόνη, από το πόσο “σαλτα και μαμήσου παιδάκι” ήταν το τέλος. Εκεί που λες, “Α, ώρα για την δεύτερη πράξη”, το παιχνίδι ρίχνει credits. ΔΕΝ.ΤΟ.ΠΙΣΤΕΥΑ. Ρε εφτά ώρες παιχνίδι και ένιωσες πως είπες ΟΛΑ όσα έχει να δώσει η ιστορία; Πάτε καλά;
Και δεν ειναι καν, τελειώνει απότομα. Είναι τόσες πολλές οι ερωτήσεις, οι απορίες, τα πράγματα που πρέπει να ξεκαθαρίσει το παιχνίδι, που απλώς δεν βγάζει νόημα. Φανταστείτε το Lord of The Rings να τελειώνει στο Bree. Πραγματικά νιώθω πως το Indika είναι ένα demo που μας το πούλησαν για φουλ παιχνίδι.
Επίλογος
Ξέρω. Το έργο το έχω ξαναδεί. Υπάρχουν ένα σωρό βίντεο που “εξηγούν” το Indika και γιατί κάνει τις επιλογές που κάνει, γιατί βάζει arbitrary skill points και τελειώνει απότομα. Αλλά ξέρετε τι δεν είναι αυτά τα βίντεο; ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Το παιχνίδι αποτυγχάνει στο να παρουσιάσει και να εξηγήσει τον εαυτό του. Για αυτό χρειάζεται έναν “κριτικό” να μας εξηγήσει. Δεν είναι νέο φαινόμενο, στην ποίηση και τη λογοτεχνία αυτό γίνεται τα τελευταία 100 χρόνια.
Αλλά δεν είναι κατάσταση αυτή. Δεν γίνεται το παιχνίδι να είναι μισό και εμείς να ψάχνουμε σαν τους μαλάκες (pardon my French) να βρίσκουμε νοήματα και βάθος. To Indika, αν αποφάσιζε να ήταν ένα σοβαρό παιχνίδι, θα ήταν στα τοπ 10 μου. Αλλά όσο σκέφτομαι πως το παιχνίδι με τρολάρει, να πάει εξορία στη Σιβηρία.
