Από πού να αρχίσεις και που να τελειώσες με αυτό το παιχνίδι. Το Pragmata ανήκει στην εξαιρετικά σπάνια κατηγορία παιχνιδιών, για τα οποία θες να μιλήσεις για τα ΠΑΝΤΑ εκτός από τα βασικά στοιχεία του παιχνιδιού. Βλέπετε (ή ελπίζω να βλέπετε) συχνά κριτικές μας στο site. Για ποια πράγματα μιλάμε; Γραφικά, τεχνική κατάσταση, ιστορία, gameplay, μάχη αν υπάρχει και τα λοιπά. Το Pragmata ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ τέτοιο παιχνίδι. Δεν θα σε κερδίσουν τα “τυπικά” του χαρακτηριστικά. Θα σε κερδίσει το πώς θα σε κάνει να νιώσεις, η λεπτό-προς-λεπτό δράση του, το μαγευτικό του level design και ένα σωρό άλλα. Ναι, τεχνικά, όλα εμπίπτουν σε κάποια κατηγορία, αλλά θα δείτε στη συνέχεια πως το Pragmata καταφέρνει να είναι μοναδικό στην παρουσίαση και στην ουσία του. Άιντε πάμε.
Optimization
Ο ΘΕΟΣ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΛΑ ΤΗΝ CAPCOM, που επενδύει στην RE Engine και δεν ξεπουλήθηκε κι αυτή στην Unreal. H επένδυση όχι απλώς πιάνει τόπο, αλλά κερδίζει το ματς από τα αποδυτήρια. Το παιχνίδι τρέχει νερό. Όχι καλά, όχι πολύ καλά. νερό. Πάντα λέω στα reviews μου πως έχω μηχάνημα 5ετίας και πως το optimization είναι σημαντικό κομμάτι για μένα. Το Pragmata τρέχει Full HD σε medium tο high settings σε εξήντα FPS. Τα DLSS του δουλεύουν άψογα, και το παιχνίδι παραμένει ΠΑΝΕΜΟΡΦΟ (βλ. παρακάτω) ακόμη σε low settings. Εννοείται πως εκεί που η μάχη είναι έντονη τα frames κατεβαίνουν, αλλά ποτέ κάτω από 30-40. Αν το μηχάνημά σας είναι κάπου στη μέση, θα έχετε ιδανική εμπειρία.
Επειδή το μηχάνημά μου καίει μαζούτ σχεδόν, κατάφερα να καταλάβω και πώς τα καταφέρνουν. Επειδή το παιχνίδι και τα επίπεδα χωρίζονται σε sections, το σύστημα κάνει συνεχώς load τα σημεία που χρειάζεται και unload τα σημεία που δεν χρειάζεται. Για μένα ήταν λίγο δυσκολία, αλλά υποθέτω πως σε καλύτερα PC αυτό θα γίνεται αθόρυβα. Στο δικό μου βιβλίο, αυτό λέγεται OPTIMIZATION. Σε αντίθεση με Unreal παιχνίδια (π.χ Outer Worlds 2, Vampire: Bloodlines 2) που το σύστημα πρέπει να υπολογίζει τα πάντα συνεχώς, το Pragmata με το σχεδιασμό του φορτώνει τόσο όσο, δίνοντας έτσι την max απόδοση. Μπράβο Capcom, τα σωστά να λέγονται.
Γραφικά
Εντάξει, εμένα χρειάζεστε να σας πω πως το παιχνίδι είναι πανέμορφο; Το παιχνίδι είναι πανέμορφο και τα γραφικά του είναι state of the art. Πέρα από την ωμή γραφιστική και ρεαλιστική ιπποδύναμη που φέρνει στο τραπέζι, το Pragmata έχει πραγματικά εξαιρετικό art direction και καταφέρνει να συνδυάσει με μοναδικό τρόπο το φουτουριστικό στοιχείο με το γνώριμο στοιχείο της Γης. Από την μια θα περιφέρεστε σε διαστημικούς σταθμούς, γεμάτους με φουτουριστικά μηχανήματα, ηλεκτρονικά συστήματα και ένα σωρό άλλα στοιχεία επιστημονικής φαντασίας. Από την άλλη θα βλέπετε “μνήμες” από τη γη, καθημερινά σκηνικά, όπως τη φοβερή εκδοχή της Times Square.
Ειδική μνεία για την χρωματική παλέτα που είναι ό,τι καλύτερο έχω δει. Σε αντίθεση με ΟΛΑ τα παιχνίδια που είναι τίγκα στο γκρίζο και στον βρώμικο ρεαλισμό, εδώ πέρα χαίρεσαι να περπατάς. Τα πάντα είναι καθαρά, φωτεινά και τα χρώματα είναι έντονα και ζωντανά. Πείτε μου σε ποιο άλλο παιχνίδι, το μπλε μπουφάν της Diana θα ήταν τόσο μπλε και όχι κάτι ξεθωριασμένο.
Και δεύτερη μνεία στο σχεδιασμό των χαρακτήρων που, Παναγιά μου και Χριστέ μου, είναι λες και προσλάβανε τον Ραφαήλ και τον Μποτιτσέλι. Παρά το γεγονός πως ένας από τους βασικούς χαρακτήρες κρύβεται μονίμως πίσω από τη στολή, η δουλειά που έγινε στην Diana είναι φοβερή. Ακροβατώντας μεταξύ ρεαλισμού και γενετικού πειράματος, η Diana είναι από τις πιο όμορφες οπτικά δημιουργίες, που κοντράρεται μόνο με πίνακες του Μπουγκερώ. Οι εχθροί έχουν κι αυτοί ωραίο design. Το sci-fi θυμίζει λίγο Horizon: Zero Dawn αλλά σε ορισμένες creepy περιπτώσεις θυμίζουν κάτι από Metaphor: ReFantazio.
H Ιστορία του Pragmata
Ας αναγνωρίσουμε τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Το παιχνίδι είναι επικίνδυνα επηρεασμένο από το Dead Space. Πολύ όμως. Αυτό φαίνεται και στο Gameplay, αλλά και στην ιστορία. Δείτε μόνο το εναρκτήριο cinematic. Ομάδα από τη γη πηγαίνει στο U.S.S Ishimura random βάση στη Σελήνη. Όταν φτάνουν εκεί, όλα είναι νεκρά. Δεν υπάρχει κανένας ζωντανός και όλα φαίνονται σαν να έχουν εγκαταληφθεί. Μέχρι να σκάσει το πρώτο περιστατικό, όπου ΟΛΟΙ πεθαίνουν εκτός από τον πρωταγωνιστή. Και φυσικά εναπόκειται σε σένα να ανακαλύψεις τι συνέβη και πώς θα σώσεις το τομάρι σου.
Αυτό δεν σημαίνει φυσικά πως είναι κακή ιστορία. Αντιθέτως, το Pragmata κάνει σωστά αυτά που έκανε σωστά και το Dead Space, ανταλλάσσοντας μόνο το στοιχείο του τρόμου με ένα στοιχείο sci-fi. Κύριος εχθρός – η μυστική δύναμη που κρύβεται πίσω από όλα – είναι το IDUS, που όπως μαντέψατε είναι Α.Ι gone wrong, δηλαδή η GladOS από την Konami.
Οι χαρακτήρες
Αλλά αυτό έχει ελάχιστη σημασία, γιατί το κύριο βάρος του γραψίματος πάει στη σχέση του πρωταγωνιστή Hugh με την Diana. H Diana είναι το παιδάκι-ρομπότ που το κουβαλάτε μόνιμα στην πλάτη. Ξέρετε πως είναι ρομπότ (δεν είναι κανένα σπόιλερ) και βασικά είναι αυτή που αναλαμβάνει το “Hacking” (βλ. παρακάτω). Το παιχνίδι λοιπόν εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά στη σχέση τους, που είναι και αριστοτεχνικά γραμμένη.
Συχνά λέμε πως “ο τάδε χαρακτήρας είναι καλογραμμένος”, αλλά σπάνια καταλαβαίνουμε τι εννοούμε. Εδώ πέρα, όλα είναι ξεκάθαρα. Ο Hugh είναι μια πατρική φιγούρα, ο προστάτης, ο Big Daddy από το Bioshock. Παρόλο που ξέρει πως μιλάει σε ρομπότ, όλος ο διάλογος είναι διάλογος που θα είχε ένας πατέρας με το παιδί του, ή ένας μεγάλος αδερφός με την αδερφούλα του. Της εξηγεί πώς είναι η γη, τι να κάνει για να προσέξει και πολλές φορές ο διάλογος – που γίνεται in-game – γίνεται φιλοσοφικός. Πως εξηγείς σε ένα παιδί που είναι και ρομπότ, ανθρώπινα πράγματα όπως η ψυχή;
Και στον αντίποδα, η Diana είναι ένα εξαιρετικά καλογραμμένο 10χρονο που έχει όλα τα στοιχεία εκείνα που θα κάνουν και τον πιο κυνικό μπάσταρδο να μπουκώσει. Είναι χαρούμενη, αισιόδοξη, αθώα, ενθουσιάζεται με το παραμικρό και έχει μια φυσική περιέργεια για ό,τι έχει να κάνει σχετικά με τη Γη. Οι πιο νέοι δεν θα το νιώσουν τόσο έντονα, αλλά όσοι gamers είναι και γονείς, θα τους πατήσει ολα ΜΑ ΟΛΑ τα κουμπιά και τα γονεϊκά φίλτρα. Η σχέση Hugh-Diana είναι το πραγματικό highlight του παιχνιδιού και αξίζει μόνο και μόνο για αυτό. Δεν είναι σπόιλερ, αλλά πείτε μου πόσοι βουρκώσατε, μόλις σας έδωσε την πρώτη ζωγραφιά η Diana.
Gameplay
Από πού να το πάρεις και πού να το αφήσεις. Το παιχνίδι είναι single-player third person action shooter. Δεν είναι linear με την άποψη πως περνάς στάδια και πας στα επόμενα. Έχει την δομή του Prey. Διακριτές περιοχές – στάδια, που όμως είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους και επιτρέπουν την εξερεύνηση στον παίκτη. Το γενικό core loop είναι το εξής. Ξεκινάτε από το shelter σας, που είναι το ασφαλές σημείο στη βάση. Από εκεί μπορείτε να κάνετε upgrades τόσο στις ικανότητές σας, όσο και στην ίδια τη βάση. Αφού επιλέξετε όπλα και mods ανάλογα με την περίσταση, παίρνετε το tram (wink wink Dead Space) για το στάδιο. Εκεί έχετε ένα γενικό objective, τύπου άνοιξε την πόρτα που πρέπει να την κάνεις override από 3 διαφορετικά terminals. Εσείς περιφέρεστε στον χώρο, εξερευνάτε για τυχόν collectibles όσο προχωράτε προς τον στόχο σας.
Το level design είναι εξαιρετικό. Παρόλο που υπάρχει το scan για να βρίσκεις το objective, οι επιμέρους περιοχές είναι τόσο συνδεδεμένες μεταξύ τους, που δεν υπάρχει πιθανότητα να χαθείτε, ακόμη κι αν δεν ξέρετε που πηγαίνετε. Κάθε βήμα προς όποια κατεύθυνση σας φέρνει ένα βήμα πιο κοντά, καθώς πάντα και παντού υπάρχει κάτι χρήσιμο για να βρείτε.
Μνεία για το Save System: Το παιχνίδι έχει ένα manual save system όταν βρίσκεστε στο shelter. Τώρα το πήγαινε-έλα στο shelter είναι λίγο ζόρι, αλλά το παιχνίδι έχει σε αρκετή συχνότητα “shortcuts” που σε οδηγούν πίσω. Επομένως, από άποψη save και προόδου, κάθε φορά που βρίσκετε ένα τέτοιο shortcut, το παίρνετε, κάνετε upgrade με τα υλικά που μαζέψατε, κάνετε save και πίσω στο σημείο που ήσασταν. Είναι ένα πολύ βολικό bonfire system, το οποίο ισορροπεί ανάμεσα στο άγχος του save και της βολικότητας του progress.
Η Μάχη
Κακά τα ψέματα, το 70% του Pragmata είναι η μάχη. Που είναι μεν βασική, αλλά ποτέ πιεστική. Το παιχνίδι δίνει τρομερά αρκετό χρόνο μεταξύ των εχθρών. Ακόμη κι όταν έχετε back to back εχθρούς, αυτοί είναι είτε λίγοι, είτε εύκολοι. Οι φορές που η μάχη είναι φρενήρης και χαοτική είναι λίγες και έχουν κι αυτές το γούστο τους.
Οκ, το βασικό κομμάτι της μάχης, και ίσως το μοναδικό πρωτότυπο μέρος του παιχνιδιού είναι το hacking. Όσο πυροβολείτε τους εχθρούς, μπορείτε με το alt να φέρετε το hacking interface της Diana. Χρησιμοποιώντας το mouse κάνετε navigate ανάμεσα στα nodes μέχρι να φτάσετε στο πράσινο σημείο. Όσο πιο πολλά nodes, τόσο πιο πολλή ζημιά. Απλά πράγματα. Όπως είπα και στο preview, είχα μεγάλο άγχος αν το hacking θα ήταν καθυστέρηση στη μάχη ή αν έκανε τα πράγματα 10 φορές πιο δύσκολα. Είχα λάθος. Το hacking είναι εξαιρετικά γρήγορο στην ανταπόκριση. Αν είστε καλοί (ή έχετε καλό laser mouse) αυτό παίρνει κλάσματα του δευτερολέπτου και ανάλογα με το mod μπορείτε να κάνετε πολλά περισσότερα.
Το shooting καθεαυτό είναι ξεπατικοτούρα από το Dead Space. Αργό και μεθοδικό, βασισμένο σε weak spots, αντί σε ωμή δύναμη. Ακριβώς επειδή το design των εχθρών είναι τόσο καλό, πάλι δεν χρειάζεται scan για να καταλάβεις ποιο είναι το weak spot. Το παιχνίδι έχει τα απαραίτητα visual cues για να σε καθοδηγήσει, που να βαρέσεις και πού όχι. Τα όπλα είναι λίγα αλλά όλα έχουν τη χρησιμότητά τους. Ένα βασικό πιστόλι, ένα όπλο για μεγάλη ζημιά, ένα όπλο για ΑοΕ και ένα decoy. Ναι, υπάρχουν παραπάνω από τρία όπλα, αλλά όλα εξυπηρετούν ένα βασικό ρόλο. Πού και πού το παιχνίδι πετάει και κάποια environmental kills, που φρεσκάρουν λίγο τη ρουτίνα του παιχνιδιού.
Κι άλλες σκέψεις για το Pragmata
Γκρίνια για το παιχνίδι πάντα θα υπάρχει. Κανένα παιχνίδι δεν είναι τέλειο. Θα είναι πολλές φορές που θα νευριάσετε με το reaction time ή με τη γεωμετρία της μάχης. Οκ, αν έχετε παίξει Dark Souls, είστε συνηθισμένοι, αλλά εγώ που δεν είμαι φαν, εκνευρίστηκα 3-4 φορές. Αλλά αυτά είναι πταίσματα μπροστά στην πανέμορφη παρουσίαση και στην εξαιρετική εκτέλεση όλων των στοιχείων που κάνουν το Pragmata ένα μοναδικό παιχνίδι.
Σίγουρα θα σκέφτεστε αν το παιχνίδι είναι τόσο καλό, αφού αντιγράφει τόσα παιχνίδια. Η αλήθεια είναι πως το Pragmata δανείζεται πολλά στοιχεία από πολλά παιχνίδια. Από το Resident Evil, από το Dead Space, κάποια στοιχεία από το Bioshock, κάποια στοιχεία από το Horizon Zero Dawn. Αλλά αυτό δεν δείχνει τεμπελιά. Δείχνει αγάπη για το gaming. Δείχνει πως τα τζιμάνια εκεί στην Capcom ξέρουν τι να αντιγράψουν και από ποιο παιχνίδι. Είναι φανερό πως έχει πέσει δουλειά αλλά και αγάπη στο Pragmata. Και μαζί με αυτά και ένα σωστό direction που οδηγεί στην ξεκάθαρη ταυτότητα του παιχνιδιού.
Και στο κάτω κάτω, ένα τέτοιο twist θα είναι ευπρόσδεκτο για πολλούς gamers. Ακόμη κι αν δει κανείς το Pragmata ως το “Μη τρομακτικό Resident Evil”, για μένα θα ήταν παραπάνω από αρκετό ως pitch.
Επίλογος για το Pragmata
Στη χρονιά που συζητάμε αν το Resident Evil 9 ή το Crimson Desert θα κοντραριστεί το Grand Theft Auto 6, το Pragmata θα έρθει αθόρυβα και θα μπει στους φιναλίστ. Είναι ένα εξαιρετικό παιχνίδι που αξίζει και τον χρόνο και τα λεφτά του. Δεν είμαι μάντης, αλλά ελπίζω να κάνει τον πάταγο που του αξίζει και να πάρει όλη την αγάπη από τους απανταχού gamers. Στο δικό μου το βιβλίο άνετα μπαίνει στη λίστα με τις καλύτερες κυκλοφορίες της χρονιάς. Θυμηθείτε τα λόγια μου, θα μιλάμε για χρόνια για το Pragmata και πιστεύω πως η Capcom θα θελήσει να το εξελίξει σε franchise. Ο χρόνος θα δείξει.
Ευχαριστούμε την CD Media, για την παραχώρηση του παιχνιδιού, ώστε να επιτευχθεί το Review.
